Dnia 17 września 2026 roku w Szkole Podstawowej Nr 2 w Olecku udowodniliśmy, że nowoczesna edukacja łączy pokolenia i ma realną moc! W ramach projektu „Szkoła Międzypokoleniowa” nasza sala gimnastyczna zamieniła się w prawdziwe laboratorium cyberbezpieczeństwa. Wykorzystując nowatorską metodę mikro-zespołów mentorskich, nasi uczniowie z klasy 7 B stali się cyfrowymi przewodnikami dla seniorów z Dziennego Domu Senior+ w Olecku.
Ramię w ramię, młodzi eksperci i seniorzy wzięli pod lupę najgroźniejsze techniki manipulacji stosowane przez internetowych naciągaczy. Opierając się na oficjalnych materiałach edukacyjnych NASK, które prezentował pan Wiesław Bukpaś, lider projektu, zespoły rozbiły na czynniki pierwsze główne pułapki sieci: phishing, oszustwa socjotechniczne, fałszywe e-sklepy oraz finansowe loterie.
Największe emocje wzbudziła analiza najnowszej broni oszustów – technologii deepfake. Na przykładzie głośnej, zmanipulowanej reklamy z wizerunkiem chorego dziecka a także dziennikarki Agaty Młynarskiej, uczniowie pokazali seniorom, jak sztuczna inteligencja potrafi podrobić głos i twarz znanej osoby. Wspólnie uczyli się dostrzegać mikroskopijne błędy w obrazie, które zdradzają cyfrowe kłamstwo. Zabawny okazał się także filmik, w którym prezenterka informowała o różowej wodzie w Jeziorze Olecko Wielkie.
Niezwykle ważnym elementem spotkania były ćwiczenia warsztatowe prowadzone przez panią Karolinę Rynkun, pedagoga szkolnego. Skupiły się one na psychologicznej stronie manipulacji. Pedagog przeprowadziła z uczestnikami angażujące symulacje sytuacji kryzysowych, które uświadomiły seniorom, jak oszuści celowo wywołują silne emocje, takie jak strach, presja czasu czy współczucie, by uśpić naszą czujność. Dzięki tym ćwiczeniom starsi uczestnicy dowiedzieli się, jak zachować zimną krew, kontrolować emocje i wdrożyć zasadę ograniczonego zaufania w codziennym korzystaniu z telefonu i komputera.
Głos z sali, czyli dialog, który zmienia wszystko
„Obraz chorego dziecka wyglądał tak prawdziwie! Byłam w szoku. Ale dzięki cierpliwości mojego młodego mentora oraz ćwiczeniom z pedagogiem już wiem, na jakie detale patrzeć i jak opanować emocje, gdy ktoś próbuje mnie zastraszyć. Teraz w sieci czuję się o wiele bezpieczniej” – mówi z uśmiechem pani Helena (seniorka), uczestniczka warsztatów.
„Dla nas smartfon to codzienność, ale podczas warsztatów zobaczyłem, jak bezwzględnie oszuści żerują na zaufaniu starszych osób. Pomaganie seniorom w demaskowaniu tych sztuczek dało mi ogromną satysfakcję. My nauczyliśmy ich czujności, oni nas – uważności” – podsumowuje Kacper (14 lat), uczeń-mentor z SP2.
Na zakończenie warsztatów uczestnicy wspólnie wypracowali trzy proste, ale kluczowe zasady, które warto zapamiętać na zawsze:
Zasada 1: Nigdy nie klikaj w pośpiechu. Jeśli otrzymasz SMS o dopłacie do paczki, odcięciu prądu lub podejrzany e-mail z banku – weź głęboki oddech. Oszuści żywią się pośpiechem. Zawsze najpierw zadzwoń do danej instytucji lub zapytaj bliskich o radę.
Zasada 2: Nie wierz we wszystko, co widzisz i słyszysz. Dzisiejsza technologia potrafi podrobić twarz i głos znajomej osoby lub celebryty (deepfake). Jeśli ktoś znany namawia Cię na szybki zysk, albo „wnuczek” prosi przez telefon o pieniądze – rozłącz się i zadzwoń bezpośrednio do tej osoby na jej stały numer.
Zasada 3: Chroń swoje dane jak klucze do domu. Nigdy nie podawaj nikomu przez telefon ani w internecie swoich haseł, numeru PESEL, danych karty kredytowej ani kodów BLIK. Żaden bank ani policjant nigdy o to nie poprosi!
Sukces naszych międzypokoleniowych warsztatów to nie tylko zasługa sporej dawki wiedzy, ale również wyjątkowej atmosfery, która sprzyjała wspólnej nauce i rozmowom.
Składamy ogromne podziękowania dla wychowawcy klasy pani Diany Zawistowskiej oraz wszystkich uczniów klasy 7b za serce włożone w przygotowanie spotkania. Dzięki Waszemu zaangażowaniu nasi goście oraz młodzi mentorzy mogli cieszyć się wspaniałym i pysznym poczęstunkiem. Domowe ciasta, świeże owoce oraz aromatyczna kawa i herbata sprawiły, że praca w mikro-zespołach przebiegała w niezwykle ciepłej, wręcz rodzinnej atmosferze.
Karolina Rynkun, Marta Kamińska, Małgorzata Żabicka-Bojar, Renata Kołdys,
Ariel Tusznio, Diana Zawistowska, Wiesław Bukpaś
